اختراعی که یک کسب‌وکار چند میلیارد دلاری پدید آورد!

اختراعی که یک کسب‌وکار چند میلیارد دلاری پدید آورد!
۰۲ شهریور ۱۳۹۹
(0)

سولارسیتی (SolarCity)، از رهبران صنعت انرژی خورشیدی است که کسب‌وکار بزرگ و ارزشمند خود را بر پایه یک پتنت کلیدی آغاز نمود. در حال حاضر، این شرکت از زیرمجموعه‌های تسلا بوده که خود از پیشگامان صنعت خودروهای الکتریکی و انرژی‌های تجدیدپذیر محسوب می‌شود. داستان جالب این شرکت گواهی بر این ادعاست که یک حرکت فناورانه می‌تواند منجر به شکل‌گیری یک کسب‌و‌کار میلیاردی شود تا جایی که افرادی همچون ایلان ماسک هم به خرید آن ترغیب شوند.

مقدمه

امروزه فناوری به یکی از اجزای جدایی‌ناپذیر زندگی انسان مبدل شده و عملاً هر طرف را که نگاه کنیم، رد پای فناوری‌های کوچک و بزرگ را در بسیاری از جنبه‌های زندگی بشر، اعم از زندگی شخصی، دنیای کسب‌وکار، تعاملات اجتماعی و ... می‌بینیم. یکی از مشهودترین مزایای فناوری، به‌ویژه از منظر اقتصادی، ساده‌سازی فرآیندهای تولیدی و خدماتی و پاسخگویی به نیازهای بالقوه و آشکار بازار است که موجب شده تا نگاه بنگاه‌های اقتصادی نسبت به مزیت‌های رقابتی پیش رویشان تغییر یابد. در حالی‌که تا چند دهه پیش، تولید انبوه و افزایش مقیاس، به‌عنوان بزرگ‌ترین مزیت رقابتی مطرح بود که طبیعتاً کاهش هزینه‌ها و قیمت تمام‌شده محصول را در پی داشت، امروزه دیگر نمی‌توان با تکیه بر این استراتژی، به موفقیت رسید. در مقابل، آنچه می‌تواند موفقیت یک کسب‌وکار مدرن را رقم زند، نوآوری و یک ایده خلاقانه بوده که در پوشش یک محصول فناورانه، نظم و ساختار فعلی بازار را بر هم زده و انقلابی بزرگ پدید می‌آورد.

مثال این روند را می‌توان در برخی استارت‌آپ‌های کوچک سال‌های پیشین دید که با پشت سر گذاشتن رقبای بزرگ و قدرتمند خود، به شرکت‌های مشهور و پیشگام فعلی تبدیل شده‌اند. این کسب‌وکارهای نوپا، عمدتاً بر مبنای یک ایده خلاقانه و نوظهور توسعه یافته‌اند و از آنجا که ارزش و مزیت رقابتی اصلی این شرکت‌ها، در همین ایده فناورانه مستتر است، حفاظت از آن در قالب سیستم‌های مالکیت فکری و به‌طور خاص سیستم پتنت، در اولویت بنیان‌گذاران قرار دارد.

در این مقاله، به معرفی یکی از این شرکت‌های فناور موفق خواهیم پرداخت. سولارسیتی (SolarCity)، از رهبران صنعت انرژی خورشیدی است که کسب‌وکار بزرگ و ارزشمند خود را بر پایه یک پتنت کلیدی آغاز نمود. در حال حاضر، این شرکت از زیرمجموعه‌های تسلا بوده که خود از پیشگامان صنعت خودروهای الکتریکی و انرژی‌های تجدیدپذیر محسوب می‌شود. این تملک فناورانه، هم به تسلا و هم سولارسیتی کمک نموده تا اهداف و چشم‌انداز بلندپروازانه خود را تحقق بخشند.

 

انرژی خورشیدی، کلید یک ایده خلاقانه و ارزشمند

سولارسیتی، در سال ۲۰۰۶ میلادی، توسط دو برادر به نام‌های پیتر (Peter) و لیندون رایو (Lyndon Rive) تأسیس شد. آن‌ها از اقوام پدری ایلان ماسک، مدیرعامل پرآوازه شرکت تسلا بوده و سولارسیتی را هم به پیشنهاد ماسک، مبنی بر ایجاد یک شرکت فعال در حوزه انرژی‌های خورشیدی تأسیس کردند. در آن زمان، ایلان ماسک به راه‌اندازی و توسعه سولارسیتی کمک‌های شایان توجهی نمود، چرا که به موفقیت این ایده ایمان داشت و نتیجه این اعتماد سرشار از ریسک را، یک دهه بعد دریافت نمود. سولارسیتی، در سال ۲۰۱۶ میلادی و طی یک معامله ۲/۶ میلیارد دلاری، تحت تملک تسلا قرار گرفت و امروزه یکی از اجزای کلیدی سبد کسب‌وکار این شرکت بزرگ محسوب می‌شود.

نخستین محصول سولارسیتی، در سال ۲۰۰۹ میلادی به بازار عرضه شد، پنل‌های خورشیدی موفقی که می‌توانست ۴۴۰ مگاوات برق تولید نماید. ایده نوآورانه این شرکت که انقلابی در صنعت پنل‌های خورشیدی و به‌طور خاص مصارف خانگی آن‌ها پدید آورد، یک سرویس پشتیبان باتری است که از «Powerwall» تسلا بهره می‌گیرد. در حال حاضر، سولارسیتی با مشارکت پاناسونیک، مجموعه پیشرفته و حیرت‌آور تسلا گیگا (Tesla Giga) که در نیویورک واقع است را مدیریت می‌کند، کارخانجات عظیمی که در آن، اجزای ماژول‌های خورشیدی ساخته می‌شوند.

سولارسیتی، در مسیر توسعه خود، تصمیمات بلندپروازانه‌ای اتخاذ نموده است. بنیان‌گذاران این شرکت که تأثیر عمیقی از ایلان ماسک و جسارت فناورانه وی گرفته‌اند، در همان ابتدای فعالیت‌هایشان و در حالی‌که تنها پنج سال از تأسیس این شرکت می‌گذشت، اقدام به تملک بخش انرژی خورشیدی شرکت «Clean Currents» و همچنین شرکت «GroSolar» نمودند. در نتیجه این تملک‌ها و توسعه قابلیت‌های فناورانه شرکت، فعالیت‌های سولارسیتی در ایالت‌های شرقی آمریکا توسعه یافت و شعب متعددی برای عرضه محصولات و خدمات آن برپا شد.

در سال ۲۰۱۳ میلادی، نتیجه تلاش‌های سولارسیتی برای توسعه فعالیت‌ها، عنوان دومین شرکت برتر نصب‌کننده پنل‌های خورشیدی در آمریکا را نصیبش نمود. عنوانی که از سوی مجله معتبر سولار پاور (Solar Power World) معرفی گردید. در کنار این فعالیت‌های توسعه‌ای که بیشتر بر بازار هدف و همکاری‌های فناورانه با رقبا متمرکز بود، توسعه فناوری و عرضه محصولات جدید هم، در دستور کار متخصصین شرکت قرار داشت. در سال ۲۰۱۴ میلادی، پنل‌های نصب شده از سوی سولارسیتی، قادر به تولید  ۶۲۰۰ مگاوات برق بودند و عملاً این شرکت، ۲۸ درصد از پنل‌های خورشیدی غیرعمومی آمریکا را به خود اختصاص داده بود.

موفقیت‌های پی‌در‌پی سولارسیتی، تصمیم‌گیران تسلا و در رأس آن‌ها ایلان ماسک را، قانع کرد تا نسبت به تملک این استارت‌آپ موفق اقدام نمایند. در ژوئن ۲۰۱۶، تسلا پیشنهادی به قیمت ۲/۵ تا ۳ میلیارد دلار ارائه کرد. طبق گفته‌های ماسک، دلیل اصلی این پیشنهاد و تلاش برای تملک سولارسیتی، ایجاد یک محصول یکپارچه و بی‌نقص، متشکل از باتری تسلا و محصولات خورشیدی سولارسیتی بود که در عین حال، ظاهری زیبا و شکیل داشته باشد. ابتدای آگوست همان سال، پیشنهاد تسلا از سوی سولارسیتی پذیرفته شد و این شرکت، در یک معامله ۲/۶ میلیارد دلاری، تحت مالکیت تسلا قرار گرفت.

 

بنیان‌گذارانی که کسب‌وکارشان را همچون فرزندشان می‌دانستند!

اگر به اکوسیستم کارآفرینی استارت‌آپی علاقه‌مند باشید، احتمالاً داستان‌های جذابی از ریسک‌پذیری کارآفرینان و عزم راسخ آن‌ها برای موفقیت ایده‌هایشان خوانده‌اید. سولارسیتی هم یکی از همین داستان‌های جذاب دارد.

در سال ۲۰۱۵ میلادی، مشکلات مربوط به نقدینگی و توسعه فعالیت‌های شرکت، موجب شد تا تعدیل کارکنان در دستور کار مدیران قرار گیرد. این استراتژی، در سال ۲۰۱۶ عملیاتی شد و تعداد کارکنان سولارسیتی، از ۱۵۲۷۳ نفری که در سال ۲۰۱۵ در این شرکت مشغول به کار بودند، به ۱۲۲۴۳ نفر در انتهای ۲۰۱۶ کاهش یافت. اما نکته جالب ماجرا، تصمیم بنیان‌گذاران برای کاهش حقوق خود بود. آن‌ها دریافتی ۲۷۵ هزار دلاری سالانه خود را، به یک دلار در سال کاهش دادند و این مسئله، نشان از عزم راسخ آن‌ها برای مقابله با مشکلات و تلاش برای موفقیت به‌عنوان چیزی ورای سودآوری و منافع مالی بود.

نکته جالب دیگر پیرامون موفقیت‌های سولارسیتی، تلاش‌های تسلا برای جذب نقدینگی کافی به منظور خریداری این شرکت بود. ایلان ماسک و همکارانش، از همان ابتدای راه‌اندازی سولارسیتی، از موفقیت این استارت‌آپ مطمئن بودند و برای آن‌که بتوانند سرمایه‌گذاران جدیدی برای این معامله بزرگ بیابند، ایده کاشی خورشیدی خود را که آن هم در راستای تجاری‌سازی فناوری خورشیدی خانگی است، معرفی نمودند. سقف خورشیدی تسلا که متشکل از کاشی‌های متصل به هم و با قابلیت نصب سریع و مقرون‌به‌صرفه بر روی بام خانه‌ها است، بخشی از برنامه بلندپروازانه حرکت از اقتصاد مبتنی بر هیدروکربن، به سمت اقتصاد الکتریکی خورشیدی این شرکت است که با پیوستن سولارسیتی به تسلا، شتاب بیشتری گرفته است.

 

سولارسیتی و مالکیت فکری

سولارسیتی، همانند هر شرکت فناور دیگری، حفاظت از ایده‌ها و نوآوری‌های خود را در اولویت نخست قرار داده است. این شرکت، دارای سبد پتنت قدرتمندی است که در میان آن‌ها، یک پتنت، به صورت خاصی جلوه‌گر است. این پتنت که از سوی دیوید آرفین (David Arfin)، به‌عنوان مخترع و تحت مالکیت سولارسیتی به ثبت رسیده است، روشی نوین و خلاقانه برای تأمین اعتبار سقف‌های خورشیدی خانگی بیان می‌کند. پتنت مذکور در سال ۲۰۰۸ میلادی به ثبت رسیده و در مارس ۲۰۱۱، گواهی ثبت اختراعی به شماره «US 7904382»، از سوی دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا به آن اختصاص یافته است. در واقع، صنعت انرژی خورشیدی خانگی (Home Solar Industry)، چندین سال است که از ایده‌ و نوآوری منحصربه‌فرد آرفین بهره می‌برد. این ایده فناورانه که در سال ۲۰۰۹ میلادی، از سوی «Scientific America»، به‌عنوان یکی از بیست ایده برتر و تحول‌آفرین جهان انتخاب شد، تحت عنوان «®SolarLease» شناخته شده و هم‌اکنون یکی از داغ‌ترین مباحث مرتبط با انرژی‌های تجدیدپذیر در آمریکا است.

برای درک بهتر فعالیت‌های سولارسیتی در حوزه ثبت اختراع، کافی است بدانیم که این شرکت طی سال‌های ۲۰۱۰ تا ۱۳ آگوست ۲۰۲۰،  ۲۶۵ گواهی ثبت اختراع در اختیار داشته که در کشورهای مختلف آمریکا (۲۲۶)، اروپا (۲۱)، استرالیا (۹)، مکزیک (۶)، انگلیس (۲) و تایوان (۱)، محافظت از فناوری‌های این شرکت را ممکن نموده است.