ایده خلاقانه یک استارت‌آپ زایشی برای پرورش گیاه در مناطق بیابانی

ایده خلاقانه یک استارت‌آپ زایشی برای پرورش گیاه در مناطق بیابانی
۱۹ مهر ۱۳۹۹
(0)

چه می‌شد اگر در این مناطق هم می‌توانستیم گیاهانی شاداب و زیبا پرورش دهیم؟ این پرسشی است که یک دانشجوی چینی به نام «ژانگ لیه»، از خود پرسید. نتیجه این پرسش و تلاش برای یافتن پاسخ مناسب برای آن، یک پایه نگهدارنده زیست‌تخریب‌پذیر بود که پرورش گیاهان در مناطق خشک و بیابانی را ممکن می‌سازد. در این نوشتار، به این ایده خلاقانه دانشگاهی و مسیر توسعه آن می‌پردازیم.

یکی از علائق بزرگ بشر و در عین حال، منبع اصلی مواد غذایی، پرورش گیاهان است. احتمالاً شما هم در هنگام مرور خاطرات سفر به مناطق خوش آب‌وهوا، از جمله شمال کشور، اولین چیزی که به ذهنتان می‌رسد، پوشش سبز و تنوع گیاهی قابل‌توجه آنجا است. اما همه مناطق، از شرایط جوی و خاک مناسب جهت پرورش گیاه برخوردار نیستند. در همین ایران، کافی است که به سمت مناطق مرکزی حرکت کنیم تا از پوشش سراسر سبز مناطق شمالی، به یک منطقه کویری و کاملاً خشک برسیم. چه می‌شد اگر در این مناطق هم می‌توانستیم گیاهانی شاداب و زیبا پرورش دهیم؟

این پرسشی است که ژانگ لیه (Zhang Liye)، دانشجوی چینی دانشگاه علم و فناوری هاژونگ (Huazhong University of Science and Technology)، از خود پرسید. نتیجه این پرسش و تلاش برای یافتن پاسخ مناسب برای آن، اختراع آکورن (ACORN)، به‌عنوان یک پایه نگهدارنده زیست‌تخریب‌پذیر بود که پرورش گیاهان در مناطق خشک و بیابانی را ممکن می‌سازد. این اختراع را می‌توان مصداقی بارز از کارآفرینی دانشگاهی دانست که مبتنی بر توسعه علوم کاربردی و درراستای رفع یک نیاز بالقوه، شکل گرفته است. با توجه به عدم وجود نمونه‌های مشابه و البته سازگاری کامل با محیط‌زیست، فرصتی بی‌نظیر برای درآمدزایی و موفقیت در تجاری‌سازی این محصول وجود دارد.

داستان پیدایش این ایده جالب و خلاقانه، داستانی جالب و خواندنی دارد. ژانگ لیه، در سال ۲۰۱۷ میلادی، در نمایشگاه جهانی گراد (Global Grad Show) شرکت کرد، رویدادی که سالیانه برای معرفی و تشویق طراحی‌های خلاقانه مدارس و دانشگاه‌های سرتاسر جهان برگزار می‌گردد. گشت‌وگذار در دبی (محل برگزاری رویداد)، وی را با مجموعه‌ای از گیاهان جالب در خیابان‌های این شهر مواجه ساخت و این پرسش را برایش مطرح شد که چگونه می‌توان مواد مغذی و معدنی لازم را به چنین گیاهانی در مناطق خشک و بیابانی رساند. همین چالش فکری، الهام‌بخش ژانگ جوان برای طراحی و ساخت آکورن بود.

آکورن، یک پایه کاملاً زیست‌تخریب‌پذیر برای پرورش گیاهان در صحرا است که از مواد خام جمع‌آوری‌شده از ضایعات کشاورزی، تهیه می‌گردد. در این پایه که از طراحی منحصربه‌فردی برخوردار است، مجموعه‌ای از مواد مغذی و معدنی وجود داشته که با افزودن آب به آن، توسط گیاه جذب می‌شوند. نکته بسیار جالب آکورن، تجزیه کامل در طی یک بازه ۴ ماهه است، به‌طوری که پس از این زمان، یک گیاه ریشه‌دار و قوی درون خاک باقی می‌ماند.

ژانگ، در توضیح پیرامون اختراعش می‌گوید: «شما پایه و گیاه را به‌طور کامل درون زمین دفن می‌کنید. مهم‌ترین ویژگی پایه، این است که پس از مدتی تجزیه شده و در عین حال، رشد گیاه و تغذیه آن از مواد معدنی را تضمین می‌کند. این یک طراحی برای شهرهایی مانند دبی است؛ شهرهایی کویری که خاکی فاقد مواد معدنی و مغذی داشته و برای پرورش گیاهان، مناسب نیستند. مزیت آکورن، این است که آنچه گیاه لازم دارد را در اختیارش می‌گذارد».

لازم به تأکید است که آکورن، تاکنون موفق به دریافت دو جایزه مهم در حوزه طراحی‌های خلاقانه گردیده است. نخستین موفقیت این استارت‌آپ دانشجویی، کسب عنوان طراحی برگزیده «Red Dot Award» در مسابقه بین‌المللی طراحی‌های تجاری است که به لطف کاربرد گسترده، ویژگی‌های متمایز طراحی و رویکرد خاص اختراع به موضوع پرورش گیاهان، به آن اعطا شده است. در وب‌سایت این رویداد و در توصیف آکورن آمده است: «مناطق کویری، تقریباً یک چهارم سطح زمین را اشغال کرده و همه ساله در حال گسترش می‌باشند. یکی از بهترین راهکارهای کاهش سرعت بیابان‌زایی، بهبود کیفیت خاک و کاشت هر چه بیشتر گیاهان است؛ کاری که آکورن به بهترین شکل آن را ممکن می‌کند».

علاوه بر این جایزه، صاحبان ایده آکورن، جایزه جشنواره مشهور «BraunPrize» که قدیمی‌ترین مسابقه بین‌المللی آلمان در حوزه طراحی صنعتی است را به خود اختصاص داده‌اند. این رویداد که از سال ۱۹۶۸ میلادی برگزار می‌شود، خلاقیت و ابتکار طراحی‌ها را از نگاه پیوند بین طراحی و صنعت و همچنین میزان توجه به مشتریان بالقوه، مورد ارزیابی قرار می‌دهد. این جایزه، در تلاش برای برجسته‌سازی نقش طراحی‌های صنعتی در بهبود کیفیت زندگی مردم و یافتن راه‌حل‌هایی برای مشکلاتی است که در سرتاسر جهان با آن‌ها مواجهیم. آکورن، در «براون پرایز ۲۰۱۸»، یکی از دو جایزه پایداری یا «Sustainability Award» را به خود اختصاص داد. در توصیف آکورن آمده است: «این طراحی خلاقانه، نه‌تنها هزینه جنگل‌کاری در مناطق بیابانی را کاهش می‌دهد، بلکه باعث بهبود کارایی و زیباسازی این مناطق خواهد شد».

با توجه به استقبال خوب از آکورن و نیاز بالقوه به چنین اختراعی در مناطق خشک و بیابانی، تیم طراح و در رأس آن‌ها، ژانگ لیه، در تلاشند تا دسترسی متقاضیان به این محصول را در اقصی نقاط جهان فراهم سازند.